7 da
5. Rhetorica M. Tulli. 6. Orationes eiusdem, 7. Praedicatio,
vitae rusticae. 8. Germania, 9. Quatuor saecula seu aetates.
10. Mendicitas. 11. Apologi. 12. Leontarchia s. leonis inter
beluas prineipatus. 13. Vita humana et caelestis. 14. De magistratu.
15. Togae militiaeque comparatio. 16. Urbis Troiae
excidium. 17. Triumphus Romanus et ovatio. 18. Venatio,
aucupium, piscatus. 19. De convivio fabuloso. 20, De rebus
et fabulis. 21. De itinere et equo. 22, De vestitu et deambulatione
matutina. 23. De ebrietate, 24. De Susanna (Dan. 13).
25. De Chaldaeis (Dan, 2). 26. De ratione tractandarum quaestionum
populariter.
Diese Gespräche waren für ihren Zweck, die Schüler an
das Lateinsprechen zu gewöhnen und zugleich auf ihr sittliches
Leben einzuwirken, auch ihre Kenntnisse zu bereichern,
gewiß recht geeignet. Das 14. Stück des 1. Buches »Leges«
enthält ein Gespräch zwischen zwei Lehrern, Diomedes und
Philoponus. Diese stellen für das Leben der Schüler folgende
Regeln auf, die wir wohl als die pädagogischen Grundsätze
unseres Rektors Ursinus ansehen dürfen und deshalb hier mitteilen:
Discipuli sapientiam a numine assiduissime efflagitanto,
interim ita laboriose discunto, ut si a sedibus aetherils nihil
exspectent. — Doctorem non secus quam parentem colunto. —
In ludum, quoad fieri poterit, serius ne ingrediuntor; ante
tempus, si possunt, adsunto. — In gymnasio modeste considento
idque tantum agunto et cogitanto, Cuilus causa locum petessunt.
— Ne dormiunto, ne fabulantor, ne nugantor, ne contendunto,
ne ulla ratione doctorem perturbanto. — ©Quotidianam magistri
auscultationem privato studio anteponunto ac nisi summa
necessitate ne semel absunto. — Verbis ac sermone cum magistrum
tum scriptores optimos, qui explanantur, effingere studento.
— $Si quid haud probe perceperint aut si de quo dubitaverint,
magistrum adeunto, interroganto, consulunto, pudorem rusticum
exuunto. — Quod retinere memoria, cum audiunt, nequiverint,
chartis mandanto. — Quod commode calamo annotare non potuerint,
cum primum domos repetiverint, suis locis scribunto. —
A schola digressi ne statim omnem rerum auditarum curam et
cogitationem abiciunto: tempus aliquod eis tacite revolvendis
aut cum alio conferendis consumunto. — Nisi cum liber insplciendus
aut scribendum est, aures atque oculos in praeceptorem
dirigunto.