Full text: Sprachenpolitik in Grenzregionen

Dwa referaty dotyczyly znakomitego przykladu wielonarodowosciowego 
(i wieloj?zycznego) panstwa i jego nast?pcy, Austro-W?gier, wzgl?dnie Repub- 
liki Austrii. Wystepienie Friedricha E. Prinza (Monachium) ,,J?zyk i naród w 
krajach czeskich (1848 - 1938)“ odnosilo si? przede wszystkim do „Ugody 
morawskiej“. Aby usun^c napi?cie mi?dzy ludnoscie czeske i niemiecke, zostala 
wprowadzona zasada autonomii osobistej, zgodnie z które ludnosc mogta si? 
rejestrowac w oddzielnych rejestrach narodowych, co mialo konsekwencje 
zwlaszcza día szkolnictwa i zlagodzilo bezowocne debat? o granicach j?zyko- 
wych. Przegledu dzisiejszej sytuacji mniejszosci j?zykowych w Austrii dokonal 
Peter Wiesinger (Wiederí) w referacie „O sytuacji j?zykowej i polityce j?zyko- 
wej na obszarach austriackich zamieszkalych przez mniejszosci“. Szesc 
uznanych mniejszosci cieszy si? daleko idgic^L ochrone swojej odr?bnosci 
kulturalnej i j?zykowej. Chociaz przez polityk? j?zykowe chronione, a nawet - 
wspierane, takze tutaj j?zyki mniejszosci se jednak w odwrocie, szczególnie w 
mlodszym pokoleniu. 
Na koniec w dwóch referatach - na przykladzie j?zyka niemieckiego - zostala 
omówiona sytuacja j?zyka i literatury poza zwartym obszarem, na którym 
uzywa si? danego j?zyka. Lutz Gotze (Saarbrücken) mówil „O roli j?zyka 
niemieckiego w krajach WNP, w Republice Czeskiej i na W?grzech“. Na tych 
obszarach rozpad obozu socjalistycznego wywolal zwi?kszone zapotrzebowanie 
na zaj?cia z j?zyka niemieckiego. Zapotrzebowanie to powinno zostac w miar? 
mozliwosci zaspokojone. Aby jednak nie wywolywac wrazenia, ze znów zostala 
podj?ta polityka j?zykowa minionych czasów, proponowal Gotze odpowiednio 
zmodyfikowane zasady wspierania j?zyka niemieckiego w przyszlosci. Ostatni 
referat, nadeslany przez Aleksandra Ritiera (Hamburg) dotyczyl literatury: 
„Granice kultur i historia tekstu: o warunkach i problemach historycznoliterac- 
kiego uj?cia niemieckoj?zycznej literatury tworzonej za granice“. Naswietla on 
te specyficzne problemy, które wywoluje zajmowanie si? literatura niemiecko- 
j?zycznych mniejszosci. Literatura ta spleciona jest w bardziej zlozony w?zet 
kulturowy niz ,jiormalna“ literatura niemiecka; nalezy zwlaszcza uwzgl?dnic 
kazdorazowo specyficzne kultur? „goszczece“ („Herbergskultur“). Historia 
literatury niemieckoj?zycznych mniejszosci musi z tego powodu sprostac nie 
tylko ogólnym wymaganiom pismiennictwa historycznoliterackiego, ale takze 
brac pod uwag? dodatkowe czynniki. 
Ogólnie powiedziec mozna, ze temat „Polityka j?zykowa na pograniczach“ nie 
mógl byc w ramach sympozjum nawet w przyblizeniu wyczerpujeco omówio- 
ny. Sympozjum dalo jednak moznosc jasnego postawienia róznorodnych kwes- 
tii, które nalezy uwzgl?dnic zajmujec si? tym tematem, pozwolilo tez pogl?bic 
wiedz? o poszczególnych, zwiezanych z nim aspektach. 
34
	        

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.