Full text: Sprachenpolitik in Grenzregionen

Jezykowo-historyczna i jezykowo-polityczna argumentacja w dyskusji o 
Alzacji-Lotaryngii miedzy 1870 a 1918 r.“. Przedstawienie argumentöw, ktöre 
byly przytaczane po obu stronach, pokazalo wyraznie, jak mocno wlasnie 
jezykowe uzasadnienia mogly byc instrumentalizowane przez polityke i jak w 
czesci bez zastrzezeri nauka oddawala sie na uslugi propagandy. To, jaki slad 
ten uklad jezyköw zostawil w niemiecko- i francuskojezycznej literaturze az do 
naszych czasöw - zaprezentowal w swoim wyst^pieniu Cuius regio, eius 
lingua.’ Literackie odzwierciedlenie polityki jezykowej na niemiecko-francus- 
kim obszarze granicznym od 1871 r.“ Günter Scholdt (Saarbrücken). Polityka 
jezykowa byla kazdorazowo postrzegana zgodnie z (jezykowo-) politycznym 
umiejscowieniem, wzglednie - jezykow^ i narodow^ przynaleznosci^ pisz^cego 
i wedlug tego chwalona, niedostrzegana lub odczuwana jako ucisk. Przez dlugi 
czas tylko mniejszosc uwazala, ze jezyk i przynaleznosc panstwowa nie musz^ 
isc w parze. Jeszcze mniejsza - az do najnowszych czasöw - byla liczba tych, 
ktörzy umieli dostrzec pozytywne aspekty s^isiadowania jezyka niemieckiego i 
francuskiego. 
Ze wzgledu na to, ze na warszawskiej konferencji w 1993 r. kwestie zwi^izane z 
jezykami stowianskimi odegraly wazngi role, takze na tym sympozjum 
niektörzy referenci zajmowali sie t$ problematyk^. Przegl^id „Polityki jezyko- 
wej na obszarach pogranicznych Slowiariszczyzny“ przedstawil Roland Marti 
(Saarbrücken). Rozröznil on w szczegölnosci dwie formy polityki jezykowej: 
zewnetrzn«i wobec jezyköw nieslowianskich i wewn^trzn^ wobec slowianskich. 
Uwage zwraca zwlaszcza wewnetrzna polityka jezykowa. Z jednej strony - 
prowadzila ona do stworzenia nowego jezyka literackiego dla obszaröw, na 
ktörych wczesniej uzywane byly inne slowiariskie jezyki literackie. Z drugiej 
strony - na obszarach slowianskich pröbowano jednoczyc istniej^ce jezyki 
literackie - najbardziej znanym przykladem jest tu jezyk serbskochorwacki. W 
dwu dalszych referatach naswietlona zostala sytuacja miedzy jezykiem 
niemieckim i polskim - w jednym wyst^pieniu w Niemczech i w jednym - w 
Polsce. Alicja Nagörko (Warszawa) badala „Polaköw w Niemczech w swietle 
jezyka“. Jako punkt wyjscia sluzyla jej przy tym sytuacja jezykowa polskiej 
emigracji zarobkowej w Zaglebiu Ruhry - przed przelomem stuleci i po nim. 
Emigracja ta pozostawila widoczne do dzis slady w jezyku Zaglebia Ruhry. 
Referentka poröwnywala j^ z sytuacja emigracji „solidamosciowej“ oraz 
sytuacja wysiedlencöw z Polski. Daly sie przy tym zauwazyc znacz^ice röznice, 
glöwnie ze wzgledu na wieksz^i gotowosc do asymilacji, jak<i wykazuje nowa 
emigracja. Referat Marka Laziriskiego (Warszawa) „Polityka jezykowa wobec 
niemieckiej mniejszosci w Polsce“ dotyczyl tematu bardzo drazliwego politycz- 
nie. Referent opisal sytuacje przed 1989 r. oraz zmiany, ktöre dokonaly sie od 
tego czasu. Zwröcil uwage na napiete z przyczyn historycznych stosunki 
miedzy niemiecko mniejszosci?i, a ludnosci^ polsk^i, wspomnial jednak takze o 
pozytywnych tendencjach rozwojowych, zwlaszcza jesli chodzi o sytuacje 
jezyka niemieckiego w szkole. 
33
	        

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.