Full text: Studi Vichiani

i48 
STUDI VICHIANI 
ad libertatem gratiae, sive ad laudabilem illum liberi arbitrii 
statum, ad quem divina gratia evehimur. Prima libertas deleri 
peccato non potest. Nam, etsi voluntas necessariis ad bene agen¬ 
dum praesidiis spolietur, et, infami daemonis servituti manci¬ 
pata, ne levissimum quidem melioris vitae votum de se concipere 
possit, talis est tamen semper, ut, cum aliunde necessaria ad bene 
agendum subsidia adfuerint et caelestis gratiae aura afflaverit, 
agere possit et non agere. Secunda, primi parentis culpa periit. 
Nam tum omnibus gratiae praesidiis destituti, eam in miseriam 
incidimus, ut non simus sufficientes cogitare ali¬ 
quid ex nobis, tanquam ex nobis. Qui cum 
Calvino aliisque superioris aevi haereticis congressi sunt Ca¬ 
tholici, hanc utriusque libertatis distinctionem diligenter obser¬ 
vaverunt; quod ex illa totius de libero arbitrio controversiae 
disceptatio penderet. Hinc Bartholomaeus contra Calvinum 
scribens (lib. I de lib. arbit., cap. 3); «Ignoras», inquit, «aliud 
esse hominem libertatem arbitrii habere, hoc est potentiam con¬ 
sentiendi vel dissentiendi, ut dixi : quod naturae liberum 
dicitur arbitrium ; aliud vero libertatem meritorie ope¬ 
randi iustitiam: quod liberatum liberum dicitur ar¬ 
bitrium»1. 
In secondo luogo, poi, è da notare che non pensa di¬ 
versamente sant’Agostino: il quale, quando nega contro 
Pelagio il libero arbitrio, intende di questa libertà libe¬ 
rata, principio attivo di bene; ma non nega mai in con¬ 
seguenza del peccato di Adamo il libero arbitrio, anche 
come principio di male. « Fides Catholica, egli dice, neque 
liberum arbitrium negat, neque tantum ei tribuit, ut sine 
gratia valeat aliquid». E altrove più chiaramente: «Pec¬ 
cato Adae liberum arbitrium de hominum natura periisse 
non dicimus, sed ad peccandum valere in hominibus subditis 
diabolo ; ad bene autem vivendum non valere, nisi ipsa 
voluntas hominis Dei gratia fuerit liberata, et ad omne 
bonum actionis, cogitationis, sermonis adiuta ». 
1 Lib. III, disp. II, cap. 18.
	        
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.